Książki Junga: od czego zacząć
Jung napisał bardzo dużo i nie wszystko nadaje się na pierwszą lekturę. Oto najlepsze książki Junga dla początkujących, do czego służy każda z nich i praktyczna kolejność czytania, która cię nie odstraszy.
Zacznij od przystępnych pozycji i dopiero potem przejdź do gęstych. Rzucenie się od razu na dzieła zebrane to najszybszy sposób, żeby zniechęcić się do Junga na dobre.
Najlepsze książki Junga na początek
- Człowiek i jego symbole: najprzystępniejsze wprowadzenie, opracowane przez samego Junga dla szerokiego grona czytelników, z tekstami jego uczniów.
- Wspomnienia, sny, myśli: autobiografia z ostatnich lat życia, najcieplejsze wejście do człowieka stojącego za teorią.
- Modern Man in Search of a Soul: czytelny zbiór esejów łączący pracę kliniczną z szerszymi ideami (polskiego wydania nie potwierdziliśmy, podajemy tytuł oryginału).
- Archetypy i nieświadomość zbiorowa: rdzeń teorii archetypów i nieświadomości zbiorowej w pełnym kształcie.
- Typy psychologiczne: dzieło z 1921 roku, które wprowadziło introwersję i ekstrawersję i później zasiliło MBTI.
- The Undiscovered Self: krótka, pilna książka o jednostce wobec masy (polskiego wydania nie potwierdziliśmy, podajemy tytuł oryginału).
- Aion: gęsty, ale kluczowy: cień, jaźń i indywiduacja.
Szybkie porównanie
| Książka | Pierwsze wydanie | Trudność | Najlepsza do |
|---|---|---|---|
| Człowiek i jego symbole | 1964 | Łatwa | Pierwszego, ilustrowanego przeglądu |
| Wspomnienia, sny, myśli | 1962 | Łatwa do średniej | Poznania Junga jako człowieka |
| Modern Man in Search of a Soul | 1933 | Średnia | Połączenia pracy klinicznej i sensu |
| The Undiscovered Self | 1957 | Łatwa do średniej | Krótkiego, bezpośredniego argumentu za poznaniem siebie |
| Typy psychologiczne | 1921 | Trudna | Introwersji, ekstrawersji i genealogii MBTI |
| Archetypy i nieświadomość zbiorowa | 1959 (wydanie angielskie) | Trudna | Rdzenia teorii archetypów |
| Aion | 1959 (wydanie angielskie) | Trudna | Cienia, jaźni i indywiduacji |
Lata to przybliżone daty pierwszych wydań (oryginalnych lub angielskich) i mogą się różnić zależnie od wydania.
Ścieżka czytania według celu
Pomiń całą listę i sięgnij od razu po książkę, która pasuje do tego, czego naprawdę chcesz:
- Początkujący
- Człowiek i jego symbole: prosty język, ilustracje, opracowane przez Junga dla szerokiego grona.
- Archetypy
- Archetypy i nieświadomość zbiorowa: pojęcie w pełni, prosto ze źródła.
- Cień
- Aion, w parze z Człowiekiem i jego symbolami jako łagodniejszym wstępem.
- Typy osobowości / MBTI
- Typy psychologiczne: oryginalny schemat introwersji i ekstrawersji, który MBTI później uprościło.
- Sny i symbole
- Człowiek i jego symbole, potem Wspomnienia, sny, myśli, by zobaczyć, jak sny ukształtowały życie samego Junga.
- Poważne studiowanie
- Szerzej dzieła zebrane, gdy przystępne tytuły powyżej przestaną być obce.
Książka po książce
Człowiek i jego symbole
Najlepszy punkt startu · Łatwa
Napisana dla szerokiej publiczności i opracowana przez samego Junga, w prostym języku i z ilustracjami opisuje archetypy, sny i symbole. Jeśli masz przeczytać jedną, przeczytaj tę. Czego się spodziewać: oprócz Junga piszą w niej inni autorzy, a styl przypomina przegląd, a nie jeden ścisły wywód. Po polsku: Wydawnictwo Kos, 2018, przekład Roberta Palusińskiego.
Wspomnienia, sny, myśli
Autobiografia · Łatwa do średniej
Autobiografia z późnych lat Junga, spisana przy redakcyjnej pomocy Anieli Jaffé. Najcieplejsze wejście do człowieka stojącego za teorią: jego życie wewnętrzne, wątpliwości i punkty zwrotne. Czego się spodziewać: bardziej refleksyjna i osobista niż teoretyczna; jeśli chcesz samej teorii, połącz ją z bardziej systematyczną książką.
Modern Man in Search of a Soul
Eseje · Średnia
Czytelny zbiór łączący jego pracę kliniczną z większymi ideami o sensie. Dobry drugi krok, gdy Człowiek i jego symbole nie sprawia już trudności. Nie potwierdziliśmy polskiego wydania tego zbioru, więc podajemy tytuł oryginału.
The Undiscovered Self
Krótka i pilna · Łatwa do średniej
Cienka książka o jednostce wobec masy: Jung najbardziej bezpośredni w pytaniu, dlaczego poznanie siebie ma znaczenie społeczne. Dobra dla czytelników, którzy chcą argumentu, a nie przeglądu. Polskiego wydania nie potwierdziliśmy, więc podajemy tytuł oryginału.
Typy psychologiczne
Źródło „introwertyka” · Trudna
Dzieło z 1921 roku, które wprowadziło introwersję i ekstrawersję, a dekady później zasiliło schemat, z którego skorzystało MBTI. Więcej o tej genealogii. Czego się spodziewać: długa, systematyczna i pisana dla odbiorcy klinicznego; to nie jest lekka lektura. Po polsku ukazała się w przekładzie Roberta Reszkego (Wydawnictwo Wrota i Wydawnictwo KR, 1997).
Archetypy i nieświadomość zbiorowa
Rdzeń teorii · Trudna
Tu mieszkają główne pojęcia w pełnym kształcie. Trudniejsza lektura, ale to serce nieświadomości zbiorowej i archetypów. Czego się spodziewać: gęste eseje, które zakładają już pewną znajomość słownika Junga. Polski przekład Roberta Reszkego wydało Wydawnictwo KR (2011).
Aion
Cień i jaźń · Trudna
Główne źródło o cieniu i jaźni, ściśle argumentowane, ale wymagające. Czego się spodziewać: obfite użycie symboliki gnostyckiej i astrologicznej jako materiału przypadków; warto przebrnąć, ale to nie jest lektura na luzie. Polskie wydanie nosi tytuł Aion. Przyczynki do symboliki Jaźni (przeł. Robert Reszke, Wydawnictwo KR, 2009).
Zalecana kolejność lektury
- 1
- Człowiek i jego symbole: poznaj mapę.
- 2
- Wspomnienia, sny, myśli: poznaj człowieka.
- 3
- Modern Man in Search of a Soul: zejdź warstwę głębiej.
- 4
- Archetypy i nieświadomość zbiorowa: weź na warsztat rdzeń teorii.
- 5
- Aion: cień i jaźń, gdy słownik jest już znajomy.
Które wydanie? Jung po polsku
Polskie wydania Junga bywają rozproszone między wydawnictwami i rocznikami, a nie każdy tytuł z angielskiej listy ma polski odpowiednik. Pewne jest tyle: wiele tomów jego dzieł przełożył Robert Reszke, m.in. Typy psychologiczne (Wrota i KR, 1997), Aion i Psychologię a alchemię (KR, 2009) oraz Archetypy i nieświadomość zbiorowa (KR, 2011); Człowiek i jego symbole ukazał się w Wydawnictwie Kos (2018, przekład Roberta Palusińskiego); starszy wybór Archetypy i symbole w przekładzie Jerzego Prokopiuka ukazał się w Czytelniku w 1976 roku. Wybór Prokopiuka to nie to samo co tom 9/1 dzieł zebranych, więc przy cytowaniu sprawdź, z którego wydania korzystasz. Ponieważ nie wszystkie wydania są dziś w druku, przed zakupem zajrzyj do katalogu biblioteki lub antykwariatu.
Od czego nie zaczynać
Symbole przemiany (po angielsku Symbols of Transformation), przeróbka dzieła z 1912 roku, w którym Jung rozszedł się z Freudem, jest naprawdę ważna, ale trudna jako pierwsza lektura: gęsta analiza mitologiczna, z niewielką ilością przystępnego ujęcia, jakie znajdziesz w Człowieku i jego symbolach. Wielotomowe dzieła zebrane to zestaw referencyjny, a nie lista dla początkujących; sięgaj po wybrane tomy, gdy już wiesz, za jakim pojęciem idziesz, zamiast zaczynać od nich na zimno.
Źródła i dalsza lektura
- Jung, C. G. Archetypy i symbole. Przeł. Jerzy Prokopiuk, Czytelnik, Warszawa 1976. Polski wybór pism Junga o archetypach, symbolach i nieświadomości zbiorowej, z obszernym wstępem tłumacza.
- Jung, C. G. Archetypy i nieświadomość zbiorowa. Przeł. Robert Reszke, Wydawnictwo KR, Warszawa 2011. Główne źródło o archetypach, nieświadomości zbiorowej, animie i animusie oraz symbolach jaźni.
- Jung, C. G. Aion. Przyczynki do symboliki Jaźni. Przeł. Robert Reszke, Wydawnictwo KR, Warszawa 2009. Główne źródło o cieniu, jaźni i kontekście indywiduacji.
- Jung, C. G. Psychologia a alchemia. Przeł. Robert Reszke, Wydawnictwo KR, Warszawa 2009. Główne źródło o jaźni, mandali i symbolice indywiduacji.
- Jung, C. G. Typy psychologiczne. Przeł. Robert Reszke, Wydawnictwo Wrota i Wydawnictwo KR, Warszawa 1997. Główne źródło o introwersji i ekstrawersji oraz o korzeniach typologii w rodzaju MBTI.
- Jung, C. G. Wspomnienia, sny, myśli. Spisała i opracowała Aniela Jaffé. Przeł. Leszek Kolankiewicz i Robert Reszke, Warszawa 1993. Autobiograficzny zapis życia Junga i dobre pierwsze wejście w jego myśl.
- Wikipedia: Psychologia analityczna Polskojęzyczny przegląd szkoły Junga, jej pojęć i historii.
- Stowarzyszenie Analityków Jungowskich: Psychologia analityczna Polskie stowarzyszenie analityków jungowskich, grupa członkowska IAAP.
- International Association for Analytical Psychology Międzynarodowe stowarzyszenie psychologii analitycznej (po angielsku).
Albo przeskocz do siebie
Nie musisz kończyć listy lektur, żeby zacząć. Test mapuje twój archetyp i cień już teraz.
Teoria jest lepsza z lustrem
Czytaj Junga i zobacz jego ramy w swoim wyniku: archetyp i cień, zmierzone.