Hoofdstuk 05 van 05 · De Onschuldige · Onder druk

De Bedrieger: de schaduw van De Onschuldige in de praktijk

De Bedrieger komt niet als cynisme. Hij komt als een opgewektheid die moeite is gaan kosten.

8 min lezenBijgewerkt Archetype · De OnschuldigeSchaduw · De Bedrieger
De Onschuldige in het leven · 5 hoofdstukken
01Relaties 02Carrière 03Vriendschappen 04Groei 05Schaduw op het werk

De Bedrieger is wat er gebeurt wanneer een Onschuldige zoveel teleurstelling heeft opgenomen dat het oprechte optimisme van weleer niet meer bereikbaar is, maar er nog geen eerlijke manier is gevonden om dat te zeggen. De opgewektheid gaat door, maar is nu hol.

01Het patroon

Hoe het zich laat zien

01 Hoe De Bedrieger ontstaat De schaduw van De Onschuldige kondigt zich niet aan als cynisme. Ze kondigt zich aan als een subtiele kloof tussen wat die voelt en wat die toont. Je zit in een vergadering en merkt dat je enthousiasme speelt voor een project waar je niet meer in gelooft. Je bent met een vriend en beseft dat je de warmte speelt die vroeger vanzelf kwam. De voorstelling is zo overtuigend dat bijna niemand het merkt. Maar De Onschuldige merkt het. En de kloof tussen wie je speelt te zijn en wie je werkelijk bent, begint te voelen als een soort fraude. Vandaar de naam: De Bedrieger.
02 Wat het activeert Opgestapeld verraad van vertrouwen dat De Onschuldige niet schoon kon opnemen. Omgevingen waar de openheid steeds tegen De Onschuldige werd gebruikt. Herhaalde teleurstelling in mensen of systemen waarvan De Onschuldige oprecht geloofde dat ze goed zouden zijn. Het moment waarop het wereldbeeld waarop De Onschuldige is gebouwd, dat dingen in de kern oké zijn en mensen in de kern fatsoenlijk, in onverzoenlijk conflict komt met de feiten. De schaduw van De Bedrieger is de manier waarop De Onschuldige dat conflict overleeft zonder het volledig aan te gaan.
03 De prijs De schaduw van De Bedrieger kost De Onschuldige de relatie met de eigen oprechtheid. De authentieke warmte die eens een echte kracht was, wordt een script dat wordt opgevoerd. Het vertrouwen dat eens vrij werd gegeven, wordt een strategische berekening terwijl wordt gedaan alsof het nog instinct is. Na verloop van tijd is positiviteit spelen die je niet voelt uitputtend. De Onschuldige onder deze schaduw is vaak vermoeider dan iemand om haar heen beseft, omdat het werk van het volhouden van de voorstelling onzichtbaar is. Herstel vraagt iets wat De Onschuldige heel moeilijk vindt: mensen laten zien dat het niet goed gaat.
Het moeilijkste is niet de teleurstelling. Het is doen alsof het niets veranderde, terwijl het alles veranderde.
02In de praktijk

Tekenen dat De Bedrieger actief is

→ Positiviteit spelen terwijl je eronder iets anders voelt
→ Een groeiende kloof tussen wat je uitdrukt en wat je werkelijk denkt
→ Uitputting die niet overeenkomt met de eisen van buiten
→ ‘Alles is prima’ zeggen op een manier die echte inspanning kost
→ Je eigen warmte gaan wantrouwen: is ze echt of is het gewoonte?
→ Blijven in situaties waar je niet meer in gelooft omdat vertrekken eerlijkheid zou vragen
→ De wereld voelt minder betrouwbaar maar het zeggen voelt als falen
→ Een ander mens zijn bij elke groep, en daarna uitgeput thuiskomen
03Beide kanten
✦

Vroege tekenen

→ Zeggen dat alles prima is op een manier die echte moeite kost
→ Uitputting die niet past bij wat de dag vroeg
→ Opgewekter worden in een gesprek dat ernstig werd
→ Een licht ander mens bij elke groep
✦

Late tekenen

→ Twijfelen of je eigen warmte echt is
→ ‘Ik hou van je’ horen en voelen dat het naast je neerkomt
→ Een promotie of kans afgewezen omdat je dan van dichtbij bekeken wordt
→ Niemand die een slechte dag van jou zou kunnen beschrijven
04Waar het zich laat zien

Waar De Bedrieger het eerst opduikt

✦ In relaties Het vroegst De partner wordt verliefd op de vrolijke versie en De Onschuldige kan zich niet geliefd voelen, omdat de liefde naar de act ging. Als de partner dichterbij komt, wordt De Bedrieger opgewekter, en de afstand blijft. ✦ Op het werk Het zichtbaarst Het enthousiasme wordt een voorstelling die in elke vergadering wordt volgehouden terwijl de echte inschatting onuitgesproken blijft. Elke leidinggevende krijgt een op maat gemaakte versie, en de rol waarbij je zou worden doorgelicht wordt afgewend. ✦ Onder vrienden Het langzaamst De groep krijgt de gemakkelijke, vrolijke versie en nooit de vermoeide of teleurgestelde. Vrienden beschrijven iemand die ze graag mogen en over wie ze niets lastigs kunnen zeggen, en De Onschuldige is uitgeput na een avond met hen.
05Wat helpt

Wat echt verandert

→ Merk de opgewektheid op en benoem haar Als je jezelf lichter voelt worden in een ernstig moment, zeg het dan hardop: ik doe het vrolijke ding. Benoemen doorbreekt de voorstelling sneller dan proberen te stoppen.
→ Laat één slechte dag in zijn geheel zien Vertel één vertrouwd persoon dat je je vreselijk voelt, zonder inkleuring en zonder oplossing. Blijf dan en kijk wat de ander doet. De meeste mensen komen dichterbij, en De Bedrieger heeft dat nooit laten gebeuren.
→ Houd een lijst bij van wat standhield Schrijf elke keer op dat iets echts is getoond en de persoon er daarna nog is. Het geheugen van De Bedrieger bewaart de ene afwijzing en verliest de aanvaardingen. De lijst is waar het bewijs staat.
→ Vind één voorkeur die alleen van jou is Zeg elke week hardop één ding dat je wilt waar geen kamer om vroeg. De Bedrieger heeft jaren gekozen wat anderen verkozen, en het echte zelf komt terug met één ongevraagde voorkeur tegelijk.

Niets hiervan vraagt van De Onschuldige om op te houden warm te zijn. Het vraagt de warmte te laten komen van een mens die een slechte dag mag hebben, en te ontdekken dat de mensen die het waard zijn voor beide blijven.

06Wanneer de schaduw het overneemt

Wanneer De Bedrieger het heeft overgenomen

Een volledig actieve Bedrieger ziet er van buiten nog steeds uit als een Onschuldige: warm, meegaand, makkelijk aardig te vinden. Wat is verdwenen is de verbinding tussen het oppervlak en de persoon. De opgewektheid wordt volgehouden tegen een prijs die niemand ziet, de echte meningen en teleurstellingen zijn zo lang uit elke ruimte gebleven dat De Onschuldige ze niet meer makkelijk vindt, en de liefde en lof die binnenkomen gaan naar de act. De Onschuldige eindigt aardig gevonden door iedereen en gekend door niemand, en is niet langer zeker welk van de twee het doel was.

Maak kennis met de hele schaduw: De Bedrieger ›
07Vragen

Veelgestelde vragen

Wat is de schaduw van De Onschuldige?

De Bedrieger: een gespeelde versie van het gemakkelijke, overal-mee-akkoord zelf van De Onschuldige, opgebouwd nadat bleek dat het echte te veel kostte om te tonen. De act begint als bescherming en loopt zo lang dat iemand haar niet meer makkelijk van zichzelf kan onderscheiden. Dit is het model van Archemap, gebouwd op Jungs idee van de schaduw: Jung beschreef zelf geen twaalf schaduwen.

Hoe weet ik of mijn schaduwkant als Onschuldige actief is?

Let op de kloof en de inspanning. Als ‘prima’ zeggen werk kost, je uitgeput bent na tijd met mensen van wie je houdt, je opgewekter wordt precies wanneer het echt wordt en je bij elke groep een ander mens bent, dan draait De Bedrieger. De Onschuldige is open; De Bedrieger speelt openheid.

Kan De Onschuldige terugkomen van De Bedrieger?

Ja. De route is één vertrouwd persoon, één ongepolijste zaak getoond en de ontdekking dat de warmte erna nog bestaat, herhaald tot de act geen reden meer heeft om te bestaan. De gids over het helen van De Bedrieger behandelt de volledige praktijk. De opgewektheid blijft; wat verdwijnt is de regel dat het alles is wat gezien mag worden.

Is De Bedrieger hetzelfde als het bedriegersyndroom?

Nee, al lijken ze op elkaar. Het bedriegersyndroom (imposter syndrome) gaat over het gevoel dat je prestaties onverdiend zijn. De Bedrieger in het model van Archemap gaat over een masker: een gespeelde versie van jezelf die je ging dragen omdat het echte zelf niet veilig leek. Ze kunnen elkaar versterken, maar het zijn verschillende patronen. Dit is zelfreflectie en geen diagnose.

Wat is het verschil tussen De Onschuldige en De Bedrieger?

De Onschuldige is oprecht optimistisch en kan zijn of haar teleurstelling uiten. De Bedrieger speelt dat optimisme en verbergt wat eronder zit. Van buiten lijken ze op elkaar, en dat maakt De Bedrieger moeilijk te herkennen. Het verschil zit in de inspanning: bij De Onschuldige komt de warmte vanzelf, bij De Bedrieger kost ze moeite.

Jouw archetype: de Onschuldige ?

Doe de gratis test en ontdek je archetype, je schaduw en wat je echt aandrijft.

Doe de gratis test ›